سرچ کنسول
اگر قرار باشد از میان همه ابزارهای سئو فقط یکی را نگه دارید، همین است. سرچ کنسول رایگان است، مستقیم از خود گوگل میآید و چیزی به شما میگوید که هیچ ابزار دیگری در دنیا ندارد: اینکه مردم دقیقا چه عبارتی را جستجو کردهاند و سایت شما کجای آن نتایج بوده. کار سئو روی هر سایتی از همین داده شروع میشود.
چه چیزی به شما میگوید که جای دیگری نیست
ابزارهای دیگر حدس میزنند که سایت شما سر چه عبارتهایی دیده میشود؛ سرچ کنسول حدس نمیزند، چون خود گوگل است. برای هر عبارت میگوید چند بار سایت شما در نتایج نشان داده شده، چند بار روی آن کلیک شده و بهطور متوسط در چه جایگاهی بوده. کنارش میگوید کدام صفحههای سایت ایندکس شدهاند و کدامها نه و چرا، کدام سایتها به شما لینک دادهاند، و صفحههایتان از نظر تجربه کاربر واقعی چه وضعی دارند. هیچکدام از اینها را نمیشود از بیرون تخمین زد.
وصل کردنش: انتخاب اول و راههای تایید
اولین تصمیم بین دو نوع پراپرتی است. نوع دامنه همه چیز را زیر یک دامنه جمع میکند، با و بدون www و روی هر دو پروتکل، و برای بیشتر سایتها انتخاب درستی است؛ تاییدش هم فقط از راه رکورد DNS انجام میشود. نوع پیشوند آدرس فقط یک شکل مشخص از آدرس را میبیند و راههای تایید بیشتری دارد. برای تایید مالکیت، یا رکوردی در DNS دامنه اضافه میکنید، یا یک تگ در صفحه اصلی میگذارید، یا فایلی در ریشه سایت آپلود میکنید. روی وردپرس، افزونههای سئو معمولا فیلدی برای همان تگ تایید دارند و لازم نیست به قالب دست بزنید. یک نکته که بعدا دردسر میشود: این تگ را جایی بگذارید که با عوض شدن قالب پاک نشود.
دسترسی از داخل ایران
پنل سرچ کنسول هم مثل بقیه سرویسهای گوگل از آیپی ایران باز نمیشود و برای کار با آن باید از بیرون وصل شد. این تنها چیزی است که فرق میکند؛ دادهای که جمع میشود کامل است و به این ربطی ندارد، چون گوگل آن را از رفتار جستجوی کاربران میسازد نه از اسکریپتی روی سایت شما. دو کار عملی از این بند درمیآید. اول اینکه حسابی که پراپرتی روی آن ساخته میشود باید حساب خودتان باشد، نه حساب شخصی کسی که امروز روی سایت کار میکند. دوم اینکه گزارشهای مهم را دورهای خروجی بگیرید و نگه دارید، چون گوگل داده را برای همیشه نگه نمیدارد.
گزارش عملکرد: چهار عدد و کاری که با آنها میشود کرد
این گزارش چهار ستون دارد: نمایش، کلیک، نرخ کلیک و میانگین جایگاه. تنهایی هیچکدام تصمیمی نمیسازند؛ ترکیبشان میسازد. عبارتی که نمایش زیاد دارد و کلیک کم، معمولا یعنی صفحه شما دیده میشود ولی تایتل و توضیحش کسی را قانع نمیکند که کلیک کند، و این ارزانترین بردی است که میشود گرفت. عبارتی که جایگاهش همان حوالی صفحه اول است، با کمی کاملتر کردن همان صفحه معمولا جابجا میشود، در حالی که عبارتی که خیلی عقب است کار بیشتری میخواهد. مقایسه هم باید بین دو بازه با طول برابر باشد، وگرنه هر رشدی میتواند فقط اثر تعداد روزها باشد. گوگل خودش نوشته که داده این گزارش تا شانزده ماه گذشته در دسترس است، پس مقایسه سالبهسال شدنی است ولی سابقه قدیمیتر از آن نگه داشته نمیشود.
گزارش ایندکس: چرا صفحهها ثبت نشدهاند
اینجا فهرست صفحههایی است که ثبت شدهاند و فهرست صفحههایی که نشدهاند، با دلیل. چند دلیل رایج و معنیشان: صفحهای که با noindex علامت خورده، یعنی خودتان یا افزونهتان گفتهاید ثبت نشود؛ صفحهای که کانونیکالش آدرس دیگری است، یعنی گوگل نسخه دیگری را اصلی میداند؛ صفحهای که خزیده شده ولی ثبت نشده، که معمولا یعنی محتوایش بهاندازه کافی متمایز نبوده؛ و مسیری که در robots.txt بسته شده. مهمترین کار با این گزارش هم مقایسه است: تعداد صفحههایی که فکر میکنید سایت دارد، با تعدادی که واقعا ثبت شده. فاصله این دو معمولا اولین چیز جدی است که پیدا میشود.
چیزی که سرچ کنسول نمیگوید
دو محدودیت را بهتر است از اول بدانید. اول اینکه گوگل عبارتهایی را که خیلی کم جستجو شدهاند در گزارش نمیآورد و دلیلش را هم حفظ حریم خصوصی کاربران اعلام کرده؛ یعنی جمع کلیکهای فهرست عبارتها با عدد کل صفحه جور درنمیآید و این خطا نیست. دوم اینکه سرچ کنسول درباره داخل سایت چیزی نمیگوید: نمیگوید بازدیدکننده بعد از ورود چه کرد و به سفارش رسید یا نه. آن نیمه کار گوگل آنالیتیکس در ایران است و این دو ابزار جای هم را نمیگیرند.
سه کاری که همین هفته میشود کرد
اول، فهرست عبارتهایی که بیشترین نمایش و کمترین کلیک را دارند دربیاورید و تایتل و توضیح همان صفحهها را بازنویسی کنید. دوم، گزارش ایندکس را باز کنید و ببینید چند صفحه ثبت نشده و دلیلش چیست؛ اگر صفحههای مهم در آن فهرستاند، کار فوریتر از هر چیز دیگری همین است. سوم، فهرست عبارتهایی را نگاه کنید که سایت شما سرشان دیده شده ولی هرگز صفحهای برایشان ننوشتهاید. آن فهرست، معمولا بهترین منبع موضوع بعدی است و از هر ابزار کلیدواژهای دقیقتر است، چون از خود سایت شما آمده.
اگر گزارش ایندکس چیزهای زیادی بیرون داد، ریشهشان معمولا فنی است و ترتیب رسیدگی در سئو تکنیکال آمده. سپردن همین کار هم بخشی از خدمات سئو سایت است.