CDN چیست
CDN را معمولا بهعنوان راهحل سرعت به شما پیشنهاد میدهند و در بیشتر متنهای فارسی هم همان چیزی نوشته شده که از منابع انگلیسی ترجمه شده است. ولی اینکه روی سایت شما چقدر اثر دارد به دو چیز بستگی دارد: بازدیدکنندهتان کجاست و سرور سایت کجاست. برای سایتی که مخاطبش داخل ایران است، جواب گاهی برعکس چیزی است که انتظار دارید.
CDN دقیقا چه کار میکند
سایت شما روی یک سرور در یک نقطه مشخص نشسته است. هر بازدیدکنندهای که صفحه را باز میکند، درخواستش باید تا همان نقطه برود و جواب برگردد؛ هرچه این مسیر طولانیتر باشد، صفحه دیرتر شروع به آمدن میکند. CDN شبکهای از سرورهای واسط در نقاط مختلف است که نسخهای از فایلهای ثابت سایت شما را نگه میدارند: عکسها، فایلهای استایل و اسکریپت، و گاهی نسخه آماده خود صفحه. کاربر به نزدیکترین گره میرسد و همان فایلها را از آنجا میگیرد، بدون اینکه لازم باشد تا سرور اصلی برود.
برای سایت ایرانی، جای گرهها همهچیز است
اینجاست که متن ترجمهشده به درد نمیخورد. سرویسهای بزرگ جهانی گرهای داخل ایران ندارند، پس نزدیکترین گرهشان به کاربر تهرانی شما جایی بیرون از مرز است. اگر سرور سایت شما همین حالا داخل ایران باشد و جلویش یک CDN خارجی بگذارید، مسیر درخواست کاربر ایرانی بهجای کوتاهتر شدن طولانیتر میشود: از ایران بیرون میرود، به گره میرسد، و بعد تازه ممکن است دوباره برای گرفتن محتوای اصلی برگردد. سرویسهای CDN ایرانی دقیقا همین مشکل را حل میکنند، چون گرههایشان داخل کشور و روی همان مسیرهایی است که کاربر شما از آنها میآید.
اینترنت ملی و روزهایی که مسیر خارج کند میشود
تجربه چند سال اخیر یک واقعیت را برای هر کسبوکار اینترنتی ایرانی روشن کرده است: ارتباط داخلی و ارتباط بینالملل دو چیز جدا هستند و میتوانند وضعیتهای خیلی متفاوتی داشته باشند. سایتی که فایلهایش از بیرون مرز میآید، در روزهایی که مسیر بینالملل کند یا قطع است عملا برای کاربر داخلی از دسترس خارج میشود، حتی اگر سرور اصلیاش سالم و داخل کشور باشد. همین یک بند برای خیلی از سایتها کافی است تا سراغ سرویس داخلی بروند، مستقل از بحث سرعت.
چه چیزی از CDN برمیآید و چه چیزی نه
CDN فایلهای ثابت را نزدیکتر میکند و بار سرور اصلی را کم؛ در روزهای شلوغ هم بین سایت و هجوم درخواستها میایستد. کاری که نمیکند این است: اگر خود سایت کند است، یعنی سرور برای ساختن هر صفحه ثانیهها وقت میگذارد یا کوئریهای سنگین به دیتابیس میزند، CDN آن را درست نمیکند. صفحهای که برای هر بازدیدکننده تازه ساخته میشود اصلا از گره واسط نمیآید. عکسی هم که خودتان چند مگابایتی روی سایت گذاشتهاید، از نزدیکترین گره هم که بیاید باز همانقدر سنگین است.
هزینهای که همیشه پولی نیست
اضافه شدن CDN یک لایه تازه بین کاربر و سایت شما میگذارد و آن لایه هم میتواند خراب شود. وقتی چیزی درست کار نمیکند، حالا باید بفهمید مشکل از سرور است یا از گره واسط. تغییری هم که روی سایت میدهید ممکن است تا خالی شدن حافظه گرهها به چشم بازدیدکننده نیاید، که سردرگمی رایجی است. گواهی امنیتی و آدرسدهی دامنه هم باید درست پیکربندی شوند، وگرنه مرورگر به کاربر هشدار نشان میدهد. هیچکدام از اینها دلیل نگذاشتن CDN نیست؛ دلیل این است که برای سایت کوچکی که مخاطبش یک شهر است، ارزشش را ندارد.
CDN و سئو چه ربطی به هم دارند
ربط مستقیمی وجود ندارد؛ گوگل به سایت شما بهخاطر داشتن CDN امتیازی نمیدهد. ربط غیرمستقیمش از راه سرعت و پایداری است: صفحهای که سریعتر میآید تجربه بهتری میسازد و سایتی که در ساعتهای شلوغ از دسترس خارج نمیشود، وقتی خزنده گوگل سراغش میآید جواب میدهد. دو چیز هم هست که اگر درست تنظیم نشوند، CDN به سئو ضرر میزند: اینکه محتوای متفاوتی به خزنده و به کاربر نشان داده شود، و اینکه پیکربندی اشتباه باعث شود صفحه برای خزنده خطا برگرداند در حالی که برای شما درست باز میشود. هر دو از همان جنس چیزهایی هستند که در سئو تکنیکال بررسی میشوند و با یک بازبینی بعد از راهاندازی معلوم میشوند.
سایت شما اصلا CDN لازم دارد
معیار ساده است. اگر بازدیدکنندههای شما در چند کشور پخشاند، یا سایتتان عکس و ویدیو زیاد دارد، یا موجهای ناگهانی ترافیک میگیرد، CDN جواب میدهد. اگر مخاطبتان داخل ایران است و سرور هم داخل ایران است، اول سراغ چیزهای نزدیکتر بروید: حجم عکسها، تعداد فایلهایی که هر صفحه صدا میزند و زمانی که خود سرور برای جواب دادن میگذارد. ترتیب کامل این کارها در افزایش سرعت سایت آمده است.
انتخاب بین این گزینهها و اندازهگیری اینکه واقعا چقدر فرق کرد، بخشی از کاری است که در خدمات سئو سایت روی سرعت انجام میدهیم.