سایت اختصاصی یا وردپرس

سوالی که معمولا پرسیده می‌شود این است که کدام‌یک بهتر است، و همین سوال بی‌جواب می‌ماند، چون هیچ‌کدام در حالت کلی بهتر از دیگری نیست. سوالی که جواب دارد شکل دیگری دارد: این سایت قرار است چه کاری برای کسب‌وکار انجام بدهد، هر هفته چه کسی سراغش می‌رود، و چند چیز در آن هست که هیچ سایت دیگری ندارد. تا وقتی جواب این سه روشن نباشد، مقایسه فنی وردپرس و کدنویسی اختصاصی فقط بحث سلیقه است.

یک نکته هم بگوییم که خیلی‌ها را معطل می‌کند: بخش زیادی از کارهای اول، به این تصمیم ربطی ندارد. نام دامنه، متن صفحه‌ها، عکس محصول‌ها و ساختار منو در هر دو مسیر یکسان است و اگر بعدا مسیر عوض شود هم از دست نمی‌رود. پس معطل کردن این کارها تا روشن شدن انتخاب پلتفرم، فقط وقت از دست دادن است. درباره اولین قدم، یعنی خود آدرس، در انتخاب نام دامنه جداگانه نوشته‌ایم.

وردپرس یک محصول آماده است و بزرگ‌ترین امتیازش هم همین است. سایت معرفی خدمات، سایت شرکتی، وبلاگ، نمونه‌کار و صفحه تماس، همه چیزهایی هستند که وردپرس برای انجامشان ساخته شده و هر روز دارد در ابعاد بزرگ انجامشان می‌دهد. راه‌اندازی‌اش سریع است، پنل مدیریتش را کسی که سایت‌دار نیست هم بعد از یکی دو جلسه یاد می‌گیرد، و برای تقریبا هر کار متعارفی افزونه‌ای وجود دارد که لازم نیست از صفر نوشته شود.

یک امتیاز دیگرش کمتر گفته می‌شود ولی برای صاحب کسب‌وکار مهم‌تر است: شما به یک تیم مشخص گره نمی‌خورید. اگر روزی همکاری با سازنده سایت تمام شود، آدم بعدی با همان چیزی روبه‌رو می‌شود که میلیون‌ها سایت دیگر دارند و لازم نیست اول یک سیستم ناآشنا را بخواند. برای کسب‌وکاری که سایتش ویترین است و قرار نیست کار روزمره‌اش داخل سایت انجام شود، این ترکیب سرعت و در دسترس بودن، انتخاب کاملا درستی است و ما هم همین را پیشنهاد می‌دهیم.

تفاوت اصلی در جهت کار است. در وردپرس شما از یک محصول کامل شروع می‌کنید و آن را به شکل کسب‌وکارتان نزدیک می‌کنید. در سایت اختصاصی از سمت مقابل شروع می‌شود: اول کار کسب‌وکار روی کاغذ می‌آید، بعد برای همان کار نوشته می‌شود. نتیجه‌اش سایتی است که فهرست امکاناتش را کسی از بیرون تعیین نکرده و هر صفحه‌اش به یک نیاز واقعی جواب می‌دهد.

این تفاوت جایی خودش را نشان می‌دهد که کسب‌وکار یک قاعده غیرمتعارف داشته باشد: قیمتی که به گروه مشتری بستگی دارد، سفارشی که باید قبل از پرداخت تایید شود، یا اطلاعاتی که باید با یک سیستم دیگر مثل انبار یا حسابداری رد و بدل شود. در وردپرس این کارها معمولا با ترکیب چند افزونه و مقداری کد واسط انجام می‌شود و جواب هم می‌دهد؛ ولی هر چه این قاعده‌ها بیشتر و درهم‌تنیده‌تر باشند، آن ترکیب شکننده‌تر می‌شود. در سایت اختصاصی همان قاعده‌ها از اول بخشی از خود سیستم‌اند.

مقایسه هزینه معمولا فقط روی رقم اول انجام می‌شود و همین‌جا اشتباه می‌شود. سایت وردپرسی طبیعتا زودتر و ارزان‌تر بالا می‌آید، چون بخش بزرگی از کار از قبل انجام شده است. سایت اختصاصی گران‌تر شروع می‌شود چون چیزی که در وردپرس آماده بود، اینجا نوشته می‌شود.

اما هزینه سایت با روز افتتاح تمام نمی‌شود. سایت وردپرسی برای سالم ماندن به به‌روزرسانی منظم هسته و افزونه‌ها، تمدید مجوز افزونه‌های تجاری و بررسی سازگاری بعد از هر به‌روزرسانی احتیاج دارد. سایت اختصاصی این نوع نگهداری دوره‌ای را کمتر دارد، در عوض هر تغییر تازه در آن، حتی تغییر کوچک، معمولا از مسیر برنامه‌نویس رد می‌شود و همان‌جا هزینه‌اش را می‌گیرد. یعنی سوال درست این نیست که کدام ارزان‌تر است، بلکه این است که هزینه را ترجیح می‌دهید اول بدهید یا در طول سال‌ها پخش شود.

اگر بخواهیم یک معیار عملی بدهیم، این است: فهرست کنید سایت شما به چند افزونه احتیاج پیدا می‌کند. چند افزونه، حالت عادی و سالم وردپرس است. وقتی این فهرست بلند می‌شود و افزونه‌ها شروع می‌کنند به کار کردن روی داده‌های همدیگر، آن سایت عملا تبدیل شده به یک نرم‌افزار سفارشی که از قطعه‌های چند تیم مختلف سرهم شده و هر کدام تقویم به‌روزرسانی خودشان را دارند.

اینجا واقعیتی هست که بدون ترساندن باید گفته شود: هر افزونه کدی است که تیم دیگری نوشته و شما مسئول به‌روز نگه داشتنش هستید. سایت‌هایی که آسیب می‌بینند تقریبا همیشه سایت‌های رهاشده‌اند، یعنی سایتی که یک سال کسی سراغ پنلش نرفته. این موضوع حل‌شدنی است و ربطی به بد بودن وردپرس ندارد، ولی یک تصمیم می‌خواهد: چه کسی این نگهداری را انجام می‌دهد. مفصل‌ترش در امنیت وردپرس آمده است.

مرز واقعی بین دو مسیر همین است. اگر سایت بروشور شماست، یعنی جایی که مشتری می‌بیند و بعد تلفن می‌زند، وردپرس با اختلاف انتخاب معقول‌تری است. اگر سایت جایی است که سفارش ثبت می‌شود، موجودی کم می‌شود، مشتری وارد حساب خودش می‌شود و کارمند شما هر روز چند ساعت داخل پنلش کار می‌کند، آن سایت دیگر بروشور نیست؛ ابزار کار است و مثل ابزار کار باید ساخته شود.

ما فروشگاه‌هایی را از صفر با کدنویسی نوشته‌ایم و چیزی که در آن پروژه‌ها بیشترین وقت را می‌برد ظاهر سایت نبود، قاعده‌های خود کسب‌وکار بود: اینکه یک سفارش از ثبت تا تحویل چه مراحلی دارد، در کدام مرحله قابل لغو است، انبار در چه لحظه‌ای کم می‌شود، و مدیر فروشگاه باید چه چیزی را در یک صفحه یک‌جا ببیند تا لازم نباشد جای دیگری را چک کند. ورود مشتری با پیامک و اتصال به درگاه پرداخت هم بخشی از همان سیستم بود که خودمان نوشتیم. این جنس کار وقتی درست درمی‌آید که از اول برای همان کسب‌وکار طراحی شده باشد.

این سوال اغلب از قلم می‌افتد و بعدا گران تمام می‌شود. اگر قرار است همکار شما هفته‌ای چند بار صفحه اضافه کند، مطلب بگذارد یا متن‌ها را عوض کند، پنل آماده وردپرس یک امتیاز واقعی است و ارزشش را دارد.

سایت اختصاصی هم پنل مدیریت دارد، ولی فرقش این است که آن پنل دقیقا برای کارهایی ساخته می‌شود که تیم شما انجام می‌دهد و نه بیشتر. این هم امتیاز است هم یک تصمیم: هر کاری که بخواهید در آینده خودتان بدون برنامه‌نویس انجام بدهید، باید همان اول گفته شود تا در پنل دیده شود. کسب‌وکارهایی که این را از اول روشن می‌کنند، بعدا برای هر تغییر کوچک منتظر کسی نمی‌مانند.

در عمل، جواب دادن به سه سوال معمولا کافی است. اول اینکه سایت ویترین کسب‌وکار است یا بخشی از انجام دادن خود کار. دوم اینکه چند قاعده در کسب‌وکار شما هست که هیچ سایت آماده‌ای آن‌ها را نمی‌شناسد. سوم اینکه نگهداری و به‌روزرسانی دوره‌ای را چه کسی به عهده می‌گیرد. اگر جواب‌ها به سمت ویترین، قاعده‌های متعارف و وجود یک نفر برای نگهداری می‌رود، وردپرس انتخاب درستی است و ما هم با وردپرس می‌سازیم.

اگر جواب‌ها به سمت دیگر می‌رود، یعنی سایت قرار است بخشی از کار روزمره باشد و چیزهایی در آن هست که جای دیگری وجود ندارد، آن وقت طراحی سایت اختصاصی مسیری است که همان قاعده‌ها را از اول داخل خود سایت می‌گذارد. اگر هنوز مطمئن نیستید کدام طرف ایستاده‌اید، همین سه سوال را می‌شود با ما مرور کرد؛ ما هر دو را می‌سازیم و نفعمان در انتخاب درست است، نه در انتخاب گران‌تر.